W świecie startupowym używa się bardzo wielu niezrozumiałych słów, rzadko używanych w codziennym życiu. Szczególnie widoczny jest tutaj wpływ kultury amerykańskiej i obecność wielu zapożyczeń z języka angielskiego, które albo nie doczekały się polskich odpowiedników, albo występujących odpowiedników nikt nie używa. W pierwszej chwili mogą one być dla nas czarną magią, jednak wcale nie są tak trudne do zrozumienia, gdy pozna się odpowiedni kontekst, w którym są używane.

Przeczytanie tego artykułu zajmie Ci około 4 minuty i 45 sekund.

  • A/B testy – metoda badawcza, która pozwala nam porównać dwie wersje produktu – w jaki sposób reagują na niego użytkownicy.
  • Agile – grupa metod wytwarzania oprogramowania, stosująca model iteracyjno-przyrostowy. Docenia wagę feedbacku oraz adaptacji rozwiązania pod wymagania użytkowników, którzy na bieżąco testuje wprowadzane zmiany. Ważnymi elementami Agile są zwinność i elastyczność.
  • Akcelerator – program szkoleniowo-mentoringowy, trwający zazwyczaj 3-6 miesięcy. Przeznaczony dla startupów na wczesnym etapie rozwoju. Startupy w ramach programu akceleracyjnego mogą otrzymywać finansowanie, mentorów, spotkania z klientami czy szkolenia. Najpopularniejszym akceleratorem na świecie jest Y Combinator.
  • Alpha – niekompletny produkt do wewnętrznych testów.
  • Anioł biznesu, business angel – bogata osoba, najczęściej inwestor indywidualny, który posiada spore oszczędności i decyduje się je inwestować w start-upy.
  • B2B – z ang. business to business, czyli sprzedaż produktu lub usługi do innych firm.
  • B2C – z ang. business to consumer, czyli sprzedaż produktu lub usługi bezpośrednio do klientów indywidualnych.
  • Beta – częściowo gotowy produkt do testów i feedbacku z zewnętrznymi użytkownikami.
  • Bootstrapping – rozwijanie start-upu bez wykorzystania kapitału zewnętrznego, z własnej kieszeni. Może to być finansowanie z własnych oszczędności bądź też za pieniądze płacących klientów. Oznacza rezygnację z szukania inwestycji.
  • Breakeven – próg rentowności, czyli moment w którym przychody ze sprzedaży równają się kosztom. Koszty wciąż rosną, ale wolniej, natomiast szybko rośnie przychód. Mamy koszty stałe + koszty zmienne (zależne od ilości wyprodukowanych produktów czy od liczby użytkowników)
  • Burn rate – prędkość z jaką start-up wydaje pieniądze pozyskane z finansowania, potocznie mówi się o „przepalaniu” pieniędzy przez startup.
  • CAC – z ang. Customer Acquisition Cost, czyli koszt pozyskania klienta. Ile kosztuje nas średnio pozyskanie nowego klienta (wydatki marketingowe, sprzedażowe).
  • Churn – procent klientów, którzy anulują usługę z miesiąca na miesiąc.
  • Cliff – wcześniej zatwierdzony moment w czasie vestingu, w którym pracownik bądź współzałożyciel nabywa prawo do udziałów, proporcjonalnie do całości okresu vestingu. Przeważnie spotyka się 1-roczny Cliff.
  • Crowdfunding – finansowanie społecznościowe. Może przybierać formę przedsprzedaży, tak jak np. kickstarter, lub formę crowdfundingu udziałowego. Wielu indywidualnych drobnych inwestorów dokonuje niewielkich wpłat, w zamian obejmując udziały w startupie. Do popularnych platform należą Beesfund, Crowdways, Findfunds czy Seedrs.
  • Due diligence –  dogłębna analiza sytuacji finansowej i prawnej spółki zachodząca pomiędzy podpisaniem term sheetaa umową inwestycyjną. Jest to audyt finansowo-prawny spółki prowadzony przez kancelarię prawną, firmę konsultingową lub biuro doradztwa podatkowego.
  • Exit, wyjście – wyjście z inwestycji czyli upłynnienie udziałów inwestorów w startupie. W przypadku startupu oznacza wejście na giełdę, kupno startupu przez inny podmiot lub sprzedaż udziałów innemu inwestorowi. Exit jest sposobem na upłynnienie udziałów przez fundusz inwestycyjny.
  • Follow-up – kontynuowanie inwestycji w dany start-up przez inwestora, czyli np. inwestycja w Rundzie A, a później dodatkowo udział w Rundzie B finansowania.
  • Freemium – model biznesowy, w którym wersja podstawowa produktu jest oferowana za darmo. Skorzystanie z dodatkowych funkcji jest możliwe, natomiast wiąże się z ich wykupieniem.
  • Founder, co-founder – założyciel, jeden ze wspólników tworzących startup.
  • Growth hacking – technika marketingowa pozyskiwania klientów, która wykorzystuje przede wszystkim social media iblogi, a także różnego rodzaju techniki viralowe, które mogą być częścią produktu lub usługi.
  • Hackathon – inaczej maraton projektowania, wydarzenie podczas którego przede wszystkim programiści, ale też UX designerzy, pracują szybko nad konkretnym rozwiązaniem. Hackathony mogą trwać od kilku godzin do całego weekendu.
  • Inbound – tzw. marketing przychodzący, w którym to nasi klienci przychodzą do nas sami, poprzez np. prowadzenie własnego bloga.
  • Inkubator – miejsce w którym start-upy mogą liczyć na rozwój, przeważnie na etapie samego pomysłu na biznes. Startupy mogą działać w ramach inkubatorów bez zakładania działalności gospodarczej. Inkubatory oferują usługi księgowe oraz przestrzeń biurową.
  • IP – intellectual property, czyli prawo do własności intelektualnej rozwiązania. Może być w formie udokumentowanej: patent, znak towarowy, wzór przemysłowy lub też w postaci tajemnicy handlowej.
  • IPO – z ang. Initial Public Offering, czyli debiut startupu na giełdzie.
  • Iteracja – cykl rozwoju oprogramowania, w którym pracujemy nad rozwiązaniem. Trwa średnio od 1 do 4 tygodni. Zawiera w sobie planowanie, analizę wymagań, kodowanie, testowanie, a także analizę feedbacku od użytkowników.
  • Know-how – czyli inaczej wiedza, doświadczenie, bardzo często o niejawnym charakterze. Know-how danego start-upu bardzo często jest jego tajemnicą handlową.
  • KPI – z ang. Key Performance Indicators, czyli kluczowe wskaźniki wydajności. Pokazują mierzalną realizację podstawowych celów i założeń. Przykładowo: KPI to może być osiągnięcie przychodu 30,000 zł miesięcznie, zdobycie 100 płacących klientów lub niezawodność systemu na poziomie 99,5%.
  • Lean Start-up – metodologia która polega przede wszystkim na szybkiej adaptacji.  Jest to sposób prowadzenia biznesu i budowaniu produktu, w którym dostosowywanie się do realiów rynkowych i eksperymenty z użytkownikami są ważniejsze niż początkowe założenia i ustalony plan działania – na każdym etapie rozwoju produktu.
  • LTV – z ang. life time value, czyli ile pieniędzy średnio przynosi jeden klient na przestrzeni czasu w którym korzysta z naszego rozwiązania. Przykładowo: jeśli średnio klient korzysta z usługi naszego start-upu przez 3 lata, płacąc rocznie 200 zł, to LTV jest równe 600 złotych.
  • Ład korporacyjny – sposób w jaki decyzje są podejmowane w spółce, np. zwykłą większością głosów na Zgromadzeniu Wspólników, lub większością 2/3. Może dodatkowo dawać prawo veta inwestorowi w niektórych sytuacjach.
  • Monetyzacja – sposób w jaki startup zamierza zarabiać, inaczej model biznesowy.
  • MVP – minimum viable product, najprostsza minimalna wersja produktu, która daje minimalną użyteczność naszemu użytkownikowi. Jest to najczęściej podstawowa produktu, którą można przekazać użytkownikowi do przetestowania – przeważnie znajduje się krok dalej niż prototyp. Nie musi wyglądać idealnie, ale służy zebraniu feedbacku od użytkowników.
  • Open source – rozwiązanie jest dostępne publicznie i można z niego korzystać bez opłat, przeważnie również rozpowszechniać.
  • Outbound – tzw. marketing wychodzący, oznaczający aktywne poszukiwanie klientów np. cold mailing – wysyłanie maili do nieznanych nam osób, bądź cold calling – dzwonienie do obcych nam osób.
  • Pitch – prezentacja pomysłu na startup w formie werbalnej, konkretna i chwytliwa. Trwa przeważnie od 3 do 10 minut. Sztuka pitchowania jest bardzo ważna w celu pozyskania inwestorów. Składa się w dużej mierze z przedstawienia problemu, rozwiązania oraz zespołu.
  • Pitch deck – to forma prezentacji startupu w programach jak PowerPoint lub Keynote. Zawiera przeważnie 10-12 slajdów. Jest bardzo ważna, albowiem pozwala przykuć uwagę inwestorów. Niektórzy inwestorzy venture capital dostają setki czy tysiące pitch decków rocznie. Dlatego też Twój musi być ciekawy i zwięzły.
  • Pivot – jest to zmiana w produkcie lub usłudze startupu, która może dotyczyć charakteru produktu bądź rynku docelowego. Dochodzi do niego po weryfikacji błędnych założeń oraz hipotez stawianych przez zespół, albo też po odkryciu nowych możliwości bądź szans w toku testowania produktu.
  • Pre-seed, seed – z ang. zalążek, zasiew, są to pierwsze rundy inwestycyjne startupu, przeważnie w momencie w którym startup jeszcze nie ma klientów lub dopiero co pozyskał pierwszych klientów.
  • Retencja – lojalność klientów, czyli ilu klientów w modelu subskrybcyjnym korzysta z naszego rozwiązania z miesiąca na miesiąc.
  • Runda A, B, C – kolejne rundy inwestycyjne startupu, przeważnie na tym etapie przychód startupu rośnie z prędkością 100% rok do roku, inna nazwa dla rundy inwestycyjnej to „series A, series B” w języku angielskim.
  • ROI – return on investment, czyli zwrot z inwestycji. Jest to wskaźnik rentowności projektu bądź inwestycji. Liczy się go następująco: stosunek zysku operacyjnego dzielony przez poniesione nakłady inwestycyjne, pomnożone razy 100%.
  • SaaS – jest to jeden z dostępnych modeli chmury obliczeniowej. Aplikacja jest wtedy przechowywana oraz wykonywana na komputerach dostawcy usługi i jest udostępniana użytkownikom przez Internet. Eliminuje to potrzebę instalacji i uruchamiania programu na komputerze klienta. Model SaaS przerzuca obowiązki instalacji, zarządzania, aktualizacji oraz pomocy technicznej z klienta na dostawcę usługi. Przy SaaS występuje najczęściej płatność abonamentowa, co miesiąc lub co rok.
  • Skalowalność – możliwość i łatwość przeniesienia produktu lub usługi na inne rynki. Charakteryzuje się brakiem lub niskimi barierami wchodzenia na kolejne rynki: kapitałowymi, kulturowymi, sprzętowymi.
  • TAM (Total Adressable Market) – total adressable market, czyli wartość rynku docelowego, na którym chcemy sprzedawać nasz produkt lub usługę. Może to być np. rynek oprogramowań dla biur rachunkowych bądź też światowy rynek bielizny damskiej.
  • Term sheet – dokument, raczej niezobowiązujący, świadczący o intencji podpisania umowy inwestycyjnej. Zawiera najważniejsze punkty dotyczące inwestycji, w tym jej wysokość oraz obejmowane udziały.
  • Trakcja – zestaw mierzalnych wskaźników, które pokazują rozwój start-upu – najczęściej w postaci wstępnej weryfikacji przez pierwszych klientów.
  • Usability test – test sprawdzający klarowność i łatwość korzystania z produktu lub aplikacji.
  • User experience (UX) – ogólne wrażenie i doświadczenia użytkownika podczas korzystania z naszego produktu lub usługi. Mogą dotyczyć intuicyjności rozwiązania, szybkości, przejrzystości, designu oraz ergonomii. Warto mierzyć user experience specjalnymi aplikacjami i programami, dodatkowo obserwując naszych użytkowników podczas korzystania z naszego rozwiązania.
  • Umowa inwestycyjna – kluczowy dokument w procesie inwestycyjnym, określa przebieg inwestycji, cel inwestycji, wartość wnoszonego kapitału przez inwestora, ilość obejmowanych udziałów przez inwestora oraz tzw. ład korporacyjny.
  • Unicorn – jednorożec, czyli start-up którego wycena przekroczyła miliard dolarów.
  • User interface (UI) – interfejs użytkownika. Jest to punkt zetknięcia człowieka z aplikacją. Najczęściej mamy na myśli graficzny interfejs, czyli to co widzi użytkownik.
  • Vesting – nabywanie udziałów przez założycieli z czasem, najczęściej spotyka się 4-letni okres inwestycyjny.
  • VC – venture capital, czyli kapitał podwyższonego ryzyka. Są to fundusze inwestycyjne, które inwestują w start-upy na wczesnym etapie rozwoju, aż do wejścia na giełdę lub przejęcia startupu przez inną firmę. Inwestorzy VC liczą na przyszłe zyski ze sprzedaży startupu, czyli z różnicy pomiędzy wyceną startupu w momencie inwestycji, a ceną sprzedaży.
  • Wireframing – proces tworzenia makiet, które są szkicem lub schematem produktu. Zawiera dokładnie rozrysowane kolejne ekrany i logikę przechodzenia pomiędzy nimi.
  • Wycena Post-money – wycena startupu po uwzględnieniu inwestycji kapitałowej poczynionej przez inwestora.
  • Wycena Pre-money – wycena startupu przed wzięciem pod uwagę inwestycji kapitałowej inwestora.